NETYOL Jeoteknik

Kazık Temel (Derin Temel) nedir ?

Üst yapı yükünün tamamını veya bir bölümünü zayıf zeminden derinlerdeki sağlam tabakalara aktaran, temel sistemlerine kazık temel (derin temel) denir.

Kazık temeller ,yapıların temellerinde gevşek zeminli bölgelerin ( dolgu , balçık, alüvyon , moloz gibi..) genel olarak yapay dolgu özellikte olan taşıma gücü değerleri düşük , zemin emniyet gerilmesi yapı yüklerini karşılamayan çürük zeminlerde uygulanır.

Derin temel sağlam tabakalara iletme görevini yaparak zeminle yapı temeli arasında rijit bir bağlantı oluşturur. En yaygın kullanılan yöntemi fore kazık temel uygulamasıdır. Hidrolik ve mekanik özellikte fore kazık makineleri ile yapılmaktadır.

Kazık temel (derin) temel çeşitleri

Kazık temeller veya derin temel çeşitleri, inşaat projelerinde yapıları zemine sağlam bir şekilde oturtmak veya yükleri zemine aktarmak için kullanılan farklı yapısal elemanlardır. Yapım yöntemine göre kazık çeşitleri dört ana sınıfta gruplandırılabilir:

• Çakma Kazıklar (Driven Piles):

• Çakma kazıklar, zemine çakılarak yerleştirilen çelik veya beton kazıklardır.
• İnşaat ekipmanları kullanılarak zemine çakılırlar.
• Kazıkların ucu, zeminin taşıma kapasitesini karşılayacak sağlam bir katmana ulaşana kadar çakılır.
• Çakma kazıklar, yükleri direk olarak zemine ileterek yapıların oturmasını sağlar.

• Vurmalı Kazıklar (Impact Driven Piles):

• Vurmalı kazıklar, çakma kazıklar gibi zemine çakılarak yerleştirilirler, ancak daha büyük bir düşme enerjisi kullanılır.
• Bu kazıklar, ağır çekiçler veya çekiç benzeri ekipmanlarla zemine vurularak yerleştirilirler.
• Vurmalı kazıklar, sert zeminlerde veya büyük yüklerin taşınması gerektiği durumlarda tercih edilir.

• Delme Kazıklar (Drilled Piles):

• Delme kazıklar, yerine yerleştirildikleri yerde sondaj ile oluşturulan deliklere yerleştirilen kazıklardır.
• Delme işlemi, zemin koşullarına ve kazığın boyutlarına bağlı olarak farklı yöntemlerle yapılabilir.
• Beton, çelik veya diğer malzemelerle doldurulmuş delme kazıkları kullanılır.
• Bu kazıklar, çeşitli zemin tipleri ve derinlikler için uygundur.

• Sıkma Kazıklar (Screw Piles veya Helical Piles):

• Sıkma kazıklar, zemine dönerek veya vidalayarak yerleştirilen kazıklardır.
• Spiral veya helisel yapısı, zemine sıkışarak yerleşmelerine yardımcı olur.
• Genellikle hafif inşaatlarda veya çamur, kum gibi gevşek zeminlerde kullanılırlar.
• Kurulumları daha hızlıdır ve çevresel etkilere daha az zarar verirler.

Bu kazık temel veya derin temel çeşitleri, inşaat projelerinin zemin koşullarına, yük gereksinimlerine ve projenin özelliklerine göre seçilir. Her bir kazık tipinin avantajları ve dezavantajları vardır, bu nedenle projenin gereksinimlerine en uygun olanı seçmek önemlidir.

Kazık temel hesabı nasıl yapılır ?

Kazıkların taşıyacağı yükler statik kazık formülleri , dinamik kazık formülleri, arazi ve yükleme deneyleri ile bulunur. Bir kazığın göçmeden taşıyabileceği maksimum yük , kazık taşıma gücü Qd= Q_{u +} Q_f -W_k olur Qd : Kazık taşıma gücü * Q_u : Kazık ucu taşıma gücü * Q_f : Sürtünme ve adhezyon ile taşıyabileceği yük * W_k: Kazık ağırlığı